Beeld: Janus van den Eijnden.
Beeld: Janus van den Eijnden.
Beeld: Janus van den Eijnden.

De Lichtcode: Een theatervoorstelling op het water met lichtkunst als decor

Auteur: Bram Barentsen

Damrak, Pier 5. Het is de plek waar ik het vaste land inruil in voor een knusse boot. Met een lichtgevende koptelefoon in mijn hand zoek ik een plekje. Het schittert al van de regenboogkleurtjes in de boot. De een bladert nieuwsgierig door een lichtgids en een ander wijst enthousiast naar het Amsterdamse landschap. De lengte van de bankjes is zo dat je ook terecht kan komen naast iemand die je nog niet kent. ‘Vandaag heb ik naast een nieuw mens gezeten’, roept Jennifer Evenhuis, voor ons is ze vanavond Noor, een herintredende huisvrouw, ‘dat is waar je vanavond mee thuis kan komen!’ Nieuwe contacten. Saamhorigheid. Het gevoel dat hoort bij de decemberdagen. Het is de warming-up voor De Lichtcode, een theatervoorstelling op het water met het Amsterdam Light Festival als decor.

Beeld: Janus van den Eijnden.


Noor is goedlachs, heeft een warme stem en zorgt ervoor dat iedereen vanaf het begin betrokken wordt, ook de jarige achterin. We varen. De ogen van mijn medereizigers schitteren net zoals het lichtkunstwerk dat we als eerst tegemoet varen: All The Light You See Is From The Past. Bang om haar mening te geven is Noor niet. Ze geeft ons haar kijk op het lichtfestival en daar mogen we mee doen wat we willen. Haar nuchtere opmerkingen en persoonlijke anekdotes zorgen meteen voor de juiste sfeer. Zoals haar moeder zegt: ‘Met Noor hebben jullie een goede hoor’. Dat weten we al na vijf minuten met Noor gevaren te hebben, omdat haar moeder abrupt door de start van de tentoonstelling belt. De plotselinge ringtone doet schrikken en een enkeling checkt of zijn mobiel niet de stoorfactor is. De hele boot geniet mee hoe Noor’s moeder betuttelt, bekommert en liefheeft zoals al onze moeders wel eens doen. 

Einde gesprek. Noor excuseert voor haar mams en gaat door. Ze wijst ons op de werken Nightvision en Familiair and Unknown; een lichttunnel en het schaduwenspel op het Scheepvaartmuseum. Waar plek is voor eigen interpretatie is er dat er ook voor Noor’s humor. Tussen de werken door vertelt ze over haar kids thuis en haar bijzondere liefdesleven; koosnaampjes, reizen naar het buitenland en andere opvallende ervaringen. Ze leidt een bewogen leven en de koppies die over het water kijken, luisteren aandachtig en missen geen woord. Zo oplettend als er geluisterd wordt, zo scherp is Noor zelf ook. Ajax speelt vanavond en ze speelt feilloos in op de passerende supporters. Het is een genot om te zien hoe Noor de boot haar podium maakt. ‘Zie je dat lichtgevende gebouw?’, vraagt Noor ons, ‘het is prima als u daarbij iets ervaart, maar het hoort niet bij de ervaring’. De balans tussen luchtig, informatief en vervolgens weer aandacht grijpend is kenmerkend voor de hele tentoonstelling. De rondvaart is niet alleen theater en Light Festival, maar ook Amsterdam.

Beeld: Janus van den Eijnden.


Ik zit er helemaal in en aan mijn buren te zien ben ik niet de enige. Haar moeder belt weer. Ze past op de kinderen en kan de knuffel niet vinden. Haar moeder belt nog eens. Ze wil toch nog even haar kijk delen op het leven van Noor. Noor wisselt van voet waar ze op leunt, is lief, maar toch wat ongeduldig. Haar moeder is als ‘ijzeren Annie’, de naam die mijn vader zijn navigatiesysteem geeft. Annie geeft ook altijd even haar mening over bepaalde zaken ondanks dat jij allang besloten hebt welke weg je gaat neemt. De relatie tussen beiden is geweldig herkenbaar en er klinkt regelmatig gelach. 

Plots slaat de hele voorstelling om. De boot kan niet verder. Hoort dit bij het stuk of niet? Dit spelen met het onverwachtse en onze onwetendheid is al vanaf het begin van het stuk aan de gang. De muziek door onze koptelefoons stopt en een andere stem neemt het over. De boot kan verder maar onder een enorme druk. Het is niet alleen meer Noor die de kade erbij betrekt, maar het is ook de kade die ons erbij betrekt. Er vinden abrupte wendingen plaats en we zijn slachtoffer van een verrassend mysterie. De schipper gaat meer dan alleen een leidende rol spelen, de ‘V’ van een beveiligersbadge blinkt en het is Noor die nog het meest te verduren krijgt. Gelach van het publiek maakt plaats voor geroezemoes, maar ook deze situatie verandert. 

Beeld: Janus van den Eijnden.


De Lichtcode blijft verrassen en is een theaterstuk die omgeving betrekt, publiek scherp houdt en een nieuwe beleving geeft aan het Amsterdam Light Festival. 

Beeld: Janus van den Eijnden.


De Lichtcode is geschreven door Chris Bajema voor de zevende editie van Amsterdam Light Festival en gecoproduceerd door cultureel organisatiebureau Artifex. 

Boek hier een plekje voor De Lichtcode!